Wieschrijft » Specials » Het hart
Anatomie en fysiologie, bouw en werking van het lichaam

Het hart; bouw, werking en functie

Het hart is een holle spier en bestaat uit twee boezems en twee kamers. De boezems worden ook wel atria (enkelvoud atrium) genoemd. De kamers worden ook wel ventrikels genoemd. Het hart ligt in de borstholte in een hartzakje tussen de longen. Het hart slaat in rust ongeveer tussen de 60 en 80 keer en slaat per slag tussen de 60 en 80 keer. Het hart is de drijvende kracht in de circulatie. Het hart pompt het bloed de slagaders in.

Bouw van het hart

Het hart bestaat uit twee boezems en ventrikels. Het linker ventrikel is een stuk dikker (gespierder) dan het rechter ventrikel. Dit komt omdat het linker ventrikel bloed rond pompt ten behoeve van de grote bloedsomloop en dus veel meer slagkracht moet ontwikkelen, dan het rechter ventrikel dat verantwoordelijk is voor de kleine bloedsomloop. De vena cava inferior en superior komen het rechter atrium binnen en de a. pulmonalis verlaat het rechter ventrikel. De v. pulmonalis komt het linker atrium binnen en de aorta verlaat het linker ventrikel. Zowel tussen atria en ventrikels en ventrikels en slagaders zitten hartkleppen. Deze hartkleppen voorkomen terugstromen van bloed.

Werking van het hart

Het hart slaat ongeveer 60 tot 80 keer per minuut en per slag (slagvolume) pompt het rond 70ml bloed rond. Hiermee is het hartminuutvolume (HMV) ongeveer 5 liter per minuut. Tijdens inspanning neemt het HMV toe door het Frank-Starlingmechanisme, de Bainbridge reflex, sympatische prikkeling en de hormonen noradrenaline en adrenaline. De werking van het hart kan in beeld worden gebracht met een ECG.

Functie van het hart

De functie van het hart is het rondpompen van bloed. Het bloed vervoert zuurstof wat gebonden is aan rode bloedcellen naar de weefsels. De weefsels hebben zuurstof nodig voor hun energieproductie. De weefsels produceren onder andere de afvalstof koolstofdioxide en warmte. De circulatie zorgt ervoor dat het koolstofdioxide wordt afgegeven bij de longen en warmte wordt afgegeven door de doorbloeding van de huid te stimuleren. In de kleine bloedsomloop wordt koolstofdioxide afgegeven aan de longen en wordt zuurstof opgehaald. In de grote bloedsomloop wordt het zuurstofrijke bloed afgegeven aan de weefsels en koolstofdioxide weggevoerd van de weefsels.

Inspanningsfysiologie; Valsalva-manoeuvre en bloeddruk

De Valsalva-manoeuvre is het sluiten van de glottis na een diepe inademing (inspiratie) terwijl gelijktijdig de uitademingsspieren maximaal aanspannen. Hierdoor neemt de intrathoracale druk (druk in d…

Aandoeningen: oorzaken van hartfalen

Hartfalen is het onvermogen van het hart om voldoende bloed rond te pompen. Het hart is niet in staat goed te pompen. De oorzaak is bijna altijd gelegen in het hart zelf. Het gaat dan om een aandoenin…

Het hart; systolische en diastolische bloeddruk

Het hart pompt op gecoördineerde wijze bloed rond. Eerst moeten de atria (boezems) en vervolgens de ventrikels (kamers) contraheren. De wijze en volgorde waarop het hart slaat, wordt een hartcyclus ge…

De circulatie; regulatie van bloeddruk

De behoefte van weefsels aan bloed is afhankelijk van de omstandigheden. De bloedtoevoer naar weefsels moet aangepast worden aan de behoefte van de weefsels. Wanneer de stofwisseling van de weefsels t…

De circulatie; foetale circulatie (bloedsomloop foetus)

De foetus krijgt via de navelstrengader bloed wat zuurstofrijk is, veel voedingsstoffen en antistoffen bevat. Via de navelstrengslagaders geeft de foetus koolstofdioxide en afvalstoffen af aan de moed…

Aandoeningen: een hartinfarct

Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer 1 in Nederland. Bijna iedereen kent wel iemand in zijn/haar omgeving die een hartinfarct heeft doorgemaakt. Een groot deel van de mensen die een hartinfar…

Het hart; een overzicht van de bouw, ligging en functie

Het hart ligt in de ribbenkast (thorax) achter het borstbeen (sternum) en iets links van het sternum. Het hart bestaat uit twee boezems (atria) en twee kamers (ventrikels). Het hart verzorgt zowel de…

De circulatie; soorten bloedvaten

Het doel van de circulatie is het vervoeren van bloed van en naar de weefsels. Zuurstof en voedingsstoffen worden door de circulatie naar de weefsels vervoerd en koolstofdioxide en afvalstoffen worden…

Aandoeningen: (atherosclerose) aderverkalking, wat is dat?

Aderverkalking (Atherosclerose of arteriosclerose) is een belangrijke oorzaak van verscheidene hart- en vaatziekten. Atherosclerose kan onder andere betrokken zijn bij het ontstaan van een hartinfarct…

Het hart; anatomie van de buitenzijde van het hart

Het hart ligt in het hartzakje in de borstholte. Het hart bestaat uit drie lagen. Deze lagen van het hart zijn het pericardium, het myocard en het endocard. Het myocard is de eigenlijke spierlaag van…

Aandoeningen: sekseverschillen bij hart- en vaatziekten

Welk geslacht iemand heeft, speelt vaak een rol bij verschillende aandoeningen. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om welke klachten de man, of vrouw bij een bepaalde ziekte hebben, de risicofactoren o…

Inspanningsfysiologie; slagaders en bloeddruk

De slagaders vervoeren over het algemeen zuurstofrijk bloed naar de weefsels. De longslagader vormt een uitzondering. De longslagader vervoert zuurstofarm bloed richting de longen. De slagaders in het…

Het hart; het ElektroCardioGram (ECG)

De contractie van het hart is een uitermate gecoördineerd proces. Wanneer het hart niet goed gecoördineerd contraheert, kan het niet goed bloed rondpompen. Voordat de ventrikels contraheren, contraher…

De circulatie; doorbloeding van weefsels

Bijna alle weefsels zijn afhankelijk van een constante toevoer van zuurstof en voedingsstoffen en afvoer van koolstofdioxide en afvalstoffen. Deze constante aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen en…

De circulatie; aanpassingen op duursport

Het menselijk lichaam heeft constant energie nodig. De energie die het lichaam nodig heeft, wordt voor 95% aeroob (met zuurstof) geproduceerd. Het hart en de bloedvaten zijn verantwoordelijk voor het…

Aandoeningen: hoge bloeddruk, hypertensie

Hoge bloeddruk, ook wel hypertensie genoemd is een groot probleem in Nederland. Veel mensen hebben hypertensie waarvoor een groot deel het niet weet. Hypertensie wordt vaak per toeval ontdekt, daar me…

Het hart; regelmechanismen van het hart

Het hart heeft in rust een ander hartminuutvolume (HMV), dan bijvoorbeeld wanneer iemand sport. Het HMV neemt toe tijdens inspanning. Het HMV neemt toe tijdens inspanning doordat de veneuze reserve vr…

Inspanningsfysiologie; duurtraining en bloedsamenstelling

Bij duurtraining zijn de uiteindelijke effecten een verbetering van de opname van zuurstof door het bloed, een verbetering van het transport van bloed en tenslotte een beter gebruik van zuurstof door…

Het hart; anatomie van de binnenzijde van het hart

Het hart van een zoogdier, dus ook van de mens bestaat uit twee boezems (atria; enkelvoud atrium) en twee kamers (ventrikels). Het hart bestaat uit twee harthelften. Elke harthelft bestaat uit een atr…

Wat is angina pectoris (pijn op de borst) en hartinfarct?

De hartspier heeft net als alle andere spieren van het lichaam bloed en zuurstof nodig. De kransslagaders voorzien het hart van bloed en zuurstof. Wanneer de kransslagaders deels verstopt zijn door ad…

Het hart is een efficiënte spier

Het hart voorziet 24 uur per dag een leven lang de weefsels van het noodzakelijke bloed. Het hart voorziet de weefsels van bloed door het bloed rond te pompen. Om het bloed rond te pompen, moet de har…

Inspanningsfysiologie; bouw en werking van het hart

Het circulatiestelsel van de mens is eigenlijk een dubbel circulatiestelsel. Het circulatiestelsel van de mens bestaat uit de kleine en grote circulatie. De kleine circulatie loopt van de rechter hart…
Gepubliceerd door Wieschrijft op 18-02-2014, laatst gewijzigd op 04-03-2015. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
  • JE. Hall, 2013, Pocket Companion to Textbook of Medical Physiology, Elsevier Inc
  • GA Thibodeau, Patton KT 2012, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
  • EN Marieb, Hoehn K 2012, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings
Schrijf mee!